Ölçme & Değerlendirme · Eğitim Tasarımı

Ders Belirtke Tablosu
Nasıl Hazırlanır?

Adım adım rehber · Bloom Taksonomisi · Örnek şablon


6
Temel Adım
6
Bloom Düzeyi
%100
Kapsanan Kazanım

Belirtke tablosu, bir sınavda hangi konudan, hangi bilişsel düzeyde ve kaç soru sorulacağını gösteren sistematik bir planlama aracıdır. Ölçmenin geçerliğini ve güvenirliğini artırır; öğrenciye önceden şeffaf bilgi sunar.

1

Hazırlık Adımları

📋
Konuları & Kazanımları Belirle

Sınavda yer alacak ünite ve konuları listele. Her konuya ait öğretim programındaki öğrenme çıktılarını ve kazanımları tespit et. Üniversite düzeyinde Bologna çerçevesindeki DÖÇ'leri kullan.

💡 Kazanımlar ölçülebilir fiillerle yazılmalı: "tanımlar", "uygular", "analiz eder"...
⚖️
Konu Ağırlıklarını Hesapla

Her konuya ayrılan ders saati veya kazanım sayısı üzerinden oransal ağırlık belirle. Toplam 40 saatlik dönemde 10 saat işlenen konu → %25 ağırlık → 40 soruluk testte 10 soru.

💡 Ağırlık = (Konunun saati ÷ Toplam saat) × 100
🧠
Bloom Düzeylerini Belirle

Soruları Bloom Taksonomisi'nin altı düzeyine dağıt. Üniversite düzeyinde Analiz, Değerlendirme ve Yaratma düzeylerine ağırlık ver; salt ezbere dayalı sorulardan kaçın.

💡 Her konu için en az 2 farklı Bloom düzeyi hedefle.
🔢
Soru Sayısını Dağıt

Konu ağırlığına göre toplam soru sayısını her konuya dağıt. Ardından o konudaki soruları Bloom düzeylerine böl. Her hücredeki soru sayısı tablonun çekirdeğini oluşturur.

💡 Satır toplamları konu soru sayısını, sütun toplamları düzey soru sayısını verir.
📊
Tabloyu Oluştur

Satırlara konuları, sütunlara Bloom düzeylerini yerleştir. Her hücreye o konudan o düzeyde kaç soru sorulacağını yaz. Sağa ve alta toplam sütun/satırı ekle.

💡 Üniversite için DÖÇ ve Program Çıktısı sütunlarını da tabloya ekle.
Kontrol Et & Paylaş

Tüm kazanımların en az bir soruyla temsil edildiğini doğrula. Toplam ağırlıkların %100 ettiğini kontrol et. Tabloyu dönem başında öğrencilerle paylaş — şeffaflık güven artırır.

💡 Tablo sınavdan önce değil, ders başında hazırlanmalıdır.
2

Bloom Taksonomisi Düzeyleri & Üniversite Ağırlıkları

🎯
1. Hatırlama
tanımlar · listeler · hatırlar · sıralar
Düşük öncelik %10–15
💬
2. Anlama
açıklar · özetler · yorumlar · örneklendirir
Temel %15–20
⚙️
3. Uygulama
hesaplar · çözer · uygular · kodlar
Orta öncelik %20–25
🔍
4. Analiz
karşılaştırır · sorgular · ayrıştırır · ilişkilendirir
★ Yüksek %20–25
⚖️
5. Değerlendirme
eleştirir · savunur · yargılar · seçer
★ Yüksek %15–20
6. Yaratma
tasarlar · üretir · geliştirir · oluşturur
★★ En Üst %10–15
3

Örnek Belirtke Tablosu Anatomisi

Örnek: Veri Yapıları ve Algoritmalar Dersi · 40 Soruluk Final Sınavı
Konu / Ünite Ders Saati Ağırlık % Hatırlama Anlama Uygulama Analiz Değerl. Yaratma Toplam
Algoritmalar & Big-O 615% 1 2 2 1 6
Doğrusal Veri Yapıları 922% 1 2 3 2 1 9
Sıralama Algoritmaları 615% 1 2 2 1 6
Ağaç Yapıları 820% 1 3 2 2 8
Graf & Hash Yapıları 615% 1 2 2 1 6
Proje Tasarımı 513% 1 1 2 1 5
TOPLAM 40100% 2 7 13 10 7 1 40
4

Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

📅
Zamanlaması

Tablo sınavdan önce değil, dönem başında hazırlanmalı ve öğrencilerle paylaşılmalıdır. Bu şeffaflık güveni artırır.

🎯
Tam Kapsam

Her kazanım en az bir soruyla temsil edilmelidir. Hiçbir DÖÇ tabloda karşılıksız kalmamalıdır.

📐
Orantılılık

Soru sayısı ile konu ağırlığı orantılı olmalıdır. Ders saati az olan konudan çok soru sormak tabloyu geçersiz kılar.

🔬
Üst Düzey Sorular

Üniversitede analiz ve değerlendirme sorularında açık uçlu veya vaka bazlı format tercih edilmelidir.

🔗
Bologna Uyumu

Üniversitede tablo DÖÇ ve Program Çıktılarıyla ilişkilendirilmelidir. Bu akreditasyon süreçleri için zorunludur.

🔄
Güncelleme

Tablo her dönem gözden geçirilmeli; öğrenci başarı verileri ve geri bildirimler doğrultusunda revize edilmelidir.

Altın Formül

Geçerli Sınav = Kapsam Dengesi + Bloom Çeşitliliği + DÖÇ Hizalaması + Şeffaflık